Uitgelicht

Oyfo Techniekmuseum

In opdracht van Oyfo Techniekmuseum schreef ik museumteksten voor het vernieuwde museum.

Techniek is overal, van een prehistorische vuistbijl in het museum tot het lampje naast je bed. De technologie waarmee we het meest verweven zijn is steeds onzichtbaarder. Elektromotortjes en microchips weggestopt in tandenborstels, lichtknopjes en koffiemachines, sportfietsen, laptops en slimme wearables. We produceren ze massaal. Net als voedsel, kleding, auto’s, vliegtuigen en containerschepen zo groot als flatgebouwen.

Onze maaklust gaat terug tot mensachtige voorouders die het vuur bedwongen. We ontdekten landbouw, kunst en het boek. We ontrafelden de natuur, bouwden machines en een internet dat alles en iedereen verbindt. Nu staan we voor grote keuzes. Onze wereld verandert door nieuwe technologie. Hoe gaan we daarmee om?

Uitgelicht

Anne Frank Huis

Koning Willem-Alexander opende op 22 november 2018 het vernieuwde museum. Er is meer aandacht voor de historische context, de geschiedenis van de onderduikers, hun helpers en de betekenis van Annes dagboek.

Ik was sinds 2014 nauw betrokken bij de ontwikkeling van de nieuwe presentatie. Samen met de Berlijnse ontwerpers Dagmar en Georg von Wilcken werkte ik aan concept en ontwerp. Ik was vanaf het begin betrokken bij het project en dacht mee met de museumstaf over inhoud en vorm.

Van 2011 tot 2016 werkte ik aan de samenstelling (i.s.m. werkgroep) en tekstredactie van
7 tentoonstellingen in een door mij ontwikkeld format voor tijdelijke exposities:

2016 – Nu ben ik dus vijftien…. Foto’s, brieven en boeken van Anne Frank
2015 – Fritz Pfeffer. Annes kamergenoot
2014 – De Helpers van het Achterhuis
2013 – Annes dagboek in theater en cinema
2012 – Misschien trekken ook wij verder. Joodse vluchtelingen uit
nazi-Duitsland 1933-1941
2011 – Edith Frank-Holländer. Annes moeder
2011 – Margot. Zus van Anne

 

 

 

 

 

Uitgelicht

Rijksmuseum

Van 2004 tot 2007 was ik conservator 20ste eeuw bij het Rijksmuseum Amsterdam, afdeling Nederlandse Geschiedenis. Ik was  lid van de ‘regiegroep museale inrichting’, betrokken bij de inhoudelijke ontwikkeling van  het Nieuwe Rijksmuseum en voorzitter van de werkgroep 20ste eeuw.

rijksbloem

foto: Erich de Bell, ca. 1969

Uitgelicht

Amsterdam

Wim de Bell (1963) is geboren en getogen in Amsterdam. Hij was van 1991 tot 2003 conservator bij het Amsterdams Historisch Museum (nu Amsterdam Museum). Wim was onder andere verantwoordelijk voor vernieuwingen waarmee het museum in 2000 door het Historisch Nieuwsblad werd uitgeroepen tot het beste historische museum van Nederland.

nieuwe dijk

foto: Erich de Bell, ca. 1966


Projecten uit de periode 1991-2003:

2003 Zwart-wit kleur. 1000 foto’s van Amsterdam, 1945-NU. Overzichtstentoonstelling van documentaire fotografie in samenwerking met het Gemeentearchief Amsterdam, Jeroen de Vries (ontwerp) en Ger Haartman (audiovisuele media)

1998-1999 De Nieuwe Zijde. Concept en inhoudelijke regie voor een nieuwe permanente presentatie over de geschiedenis van Amsterdam in de 19de- en 20ste eeuw. Tevens conceptontwikkeling, regie en productie van een serie audiovisuele en interactieve programma’s. Tentoonstellingsontwerp: architectenbureau Jowa; ontwerp AV-media o.a. Ger Haartman, Van GOG en Fonkelklei.

1996-1998  De stad door de jaren. De geschiedenis van Amsterdam, 1880-1998. Proeftentoonstelling voor een nieuwe permanente presentatie van het Amsterdams Historisch Museum. Ontwerp: architectenbureau Jowa

1995-1996  Jongens en meisjes. Het leven in het Amsterdamse Burgerweeshuis. Ontwerp: architectenbureau Jowa

1992 De wereld binnen handbereik. Nederlandse kunst- en rariteiten-verzamelingen,1585-1735 Bijdragen aan tentoonstelling en catalogus. Ontwerp: architectenbureau Jowa

nzvbw1969

foto: Erich de Bell, 1969

Uitgelicht

Terug aan het IJ

Stichting IJbeeld heeft ruim 25 jaar lang rondom de IJ-oevers gefilmd en gefotografeerd. Van het NDSM-terrein tot aan IJburg: hoe kunstenaars en stadsnomaden verlaten kades in bezit namen, hoe de oevers zich in de loop der jaren met nieuwbouw vulden en hoe ingrijpend de stad in vijfentwintig jaar tijd is veranderd.

Ik was ruim vijftien jaar bestuurslid van de Stichting. In samenwerking met Ellen Grabowsky van het Stadsarchief Amsterdam en Hans van der Made, stedebouwkundige bij de Dienst Ruimtelijke Ordening (beiden bestuurslid van de stichting)  heb ik in 2016 een tentoonstelling samengesteld. Raimond Wouda fotografeerde de IJ-oevers in opdracht van Stichting IJbeeld.

De collectie IJbeeld bestaat uit zo’n 4.500 foto’s, meer dan honderd uur filmopnames, vijf korte films en een documentaire. Vaste fotografen waren Freerk de Vos en Doriann Kransberg. Er is sinds 1987 langs de oevers van het IJ gefilmd door onder anderen Henk Raaff, Peter de Bont en Kester Dixon. De IJbeeld-collectie is ondergebracht bij het Stadsarchief Amsterdam en maakt deel uit van de digitale beeldbank van het archief.

Oostelijke Handelskade (foto: Raimond Wouda, 2016)
Oostelijke Handelskade (foto: Raimond Wouda, 2016)
Uitgelicht

Exposities Anne Frank Huis

Voor het Anne Frank Huis bedacht Wim de Bell een concept voor tijdelijke tentoonstellingen. Om logistieke redenen was het noodzakelijk dat deze exposities in korte tijd zouden kunnen worden ingericht.

In samenwerking met een werkgroep van het Anne Frank Huis werkte hij van 2010 tot 2016 aan een serie exposities. De tentoonstellingen moesten telkens een ander aspect belichten van de geschiedenis van Anne Frank, haar familie en de onderduikers in het achterhuis.

Zijn taak was de regie. Ook verzorgde Wim bij iedere expositie een korte video op basis van de omvangrijke verzameling getuige-interviews in de collectie van het Anne Frank Huis.

2012/2016 – ’Nu ben ik dus vijftien…’. Foto’s, brieven en boeken van Anne Frank

2015 – Fritz Pfeffer. Annes kamergenoot / Anne’s room mate

2014 – De Helpers van het Achterhuis

2013 – Annes dagboek in theater en cinema

2012 – ‘Misschien trekken ook wij verder’. Joodse vluchtelingen uit nazi-Duitsland 1933-1941

2011 – Edith Frank-Holländer. Annes moeder

2011 – Margot. Zus van Anne

IMG_0445

Uitgelicht

Op Soestdijk

In opdracht van Artifex en de Rijksgebouwendienst werkte ik in samenwerking met OVERHAUS aan idee, ontwerp, research en samenstelling van deze tentoonstelling in ruim dertig kamers, zalen en gangen van het voormalige woon-werkpaleis van Juliana en Bernhard.

Paleis Soestdijk ziet er nu bijna net zo uit als na de grote verbouwing rond 1816, maar achter de witte gevel is veel veranderd. In die zin is het paleis een spiegel van het koningschap. Aan de buitenkant lijkt er soms nauwelijks iets te veranderen, maar ondertussen zijn inhoud en stijl in 200 jaar ingrijpend gemoderniseerd. Die veranderingen kwamen aan de orde in deze kleine geschiedenis van het koningschap.

‘Op Soestdijk – 200 jaar koninkrijk’, Paleis Soestdijk, najaar 2013-voorjaar 2014.

ds soestdijk

IMG_3852

bernhard kamer

Uitgelicht

Dutch Eyes

Wim de Bell is mede-auteur van Dutch Eyes. Nieuwe geschiedenis van de fotografie in Nederland (Waanders/Stichting Fotografie in Nederland, 2007), een nieuw standaardwerk over de geschiedenis van de Nederlandse fotografie. Hij schreef een hoofdstuk over de documentaire fotografie na 1945 onder de titel Zeeuws meisje en dirty girl. Nederlandse identiteit en documentaire fotografie vanaf 1945.

Uitgelicht

Mapping History

Mapping History produceerde van 2007 tot 2020 een digitale historische atlas/beeldbank in opdracht van musea en archieven.

Wij maakten o.a. www.westfriesekaart.nl (Google Chrome) in opdracht van het Westfries Archief en www.haagsekaart.nl voor de Gemeente Den Haag en het Haags Historisch Museum. Andere opdrachtgevers waren Museum Rotterdam, Museum Gouda, Slot Zuylen, het Zuiderzeemuseum en het Hannemahuis in Harlingen.

Mapping History werd opgericht door Ger Haartman/multimedia designer, Wim de Bell/historicus-researcher en Wouter Overhaus/creatief directeur ontwerpbureau Overhaus. Ger Haartman is op 28 mei 2021 overleden.

De activiteiten van Mapping History zijn voorlopig gestopt.

rotterdamprojectie

Groeikaart Rotterdam, 2010

 

 

 

 

 

Uitgelicht

Slot Zuylen

In opdracht van Slot Zuylen heeft MAPPING HISTORY  een digitale historische atlas gemaakt. De kaart laat zien hoe het landschap rond Slot Zuylen door de eeuwen heen is veranderd, van de 16de eeuw tot nu. Het is een indrukwekkende digitale atlas geworden, zonder N 230 of Knooppunt Rijnsweerd, zonder vinexwijk of bedrijventerrein, geen Merwede Kanaal, Zuilense Ring, filestrook of spoorweg.

Uitgelicht

Filmpjes

Bekijk de educatieve film over Wally van Hall, bankier van het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog. De film is in 2010 gemaakt in opdracht van het Verzetsmuseum Amsterdam.

De film over Wally van Hall is bedoeld voor het onderwijs en maakt deel uit van de website www.walravenvanhall.nl

[vimeo]http://vimeo.com/20031996[/vimeo]

presentatie & regie Jeroen Kramer

camera & montage Robbert-Jan van der Does

geluid Marc Frinking

samenstelling Jeroen Kramer & Wim de Bell

muziek JK Studio’s

producent & eindredacteur Wim de Bell

Uitgelicht

Walraven van Hall

Voor het Verzetsmuseum Amsterdam ontwikkelde ik in 2010 in samenwerking met Atelier van GOG een educatief project over  Walraven (Wally) van Hall, bankier van het verzet. Het project bestond uit een tentoonstelling en een website (www.walravenvanhall.nl) met een educatieve film en een online stripverhaal. Momenteel werk ik aan een boek over Wally van Hall, dat moet verschijnen in 2013.

In 1945 werd de  jonge bankier geroemd als bruggenbouwer en een leidende figuur in het verzet. Maar het verhaal van Wally van Hall raakte sindsdien in vergetelheid. Aanleiding voor dit project was de onthulling van een monument voor Walraven van Hall in september 2010: een bronzen boom tegenover De Nederlandsche Bank in Amsterdam.

Wally van Hall – schuilnaam Van Tuyl – was mede-oprichter van de bank van het verzet: het Nationaal Steunfonds (NSF). Met illegale leningen en een miljoenenfraude bij De Nederlandsche Bank wist het NSF ruim 83 miljoen gulden* te verdelen onder slacht offers van de bezetting en talloze verzetsgroepen (omgerekend bijna een half miljard euro). Zo’n organisatie was tijdens de Tweede Wereld oorlog uniek in Europa. Wally was de onbetwiste leider van het NSF in West-Nederland.

Op 27 januari 1945 is Wally van Hall door de Duitsers gearresteerd. Hij is op 12 februari in Haarlem  gefusilleerd, drie maanden voor de bevrijding.

Uitgelicht

OVERHAUS

Met OVERHAUS werkte ik aan de nieuwe huisstijl en tentoonstellingen in het Anne Frank Huis, een tentoonstelling en jongerenwebsite over Wally van Hall in het Verzetsmuseum en de verhalenwebsite voor het Nationaal Archief.

Uitgelicht

Stripverhaal

In opdracht van het Verzetsmuseum Amsterdam en het Kollewijnfonds maakte Wim de Bell in 2010 een tentoonstelling en een educatieve website over Wally van Hall. Samen met tekenaar Joost Hölscher maakte hij een strip over deze in vergetelheid geraakte nationale held, voor wie in september 2010 een monument is onthuld, schuin tegenover de Nederlandsche Bank aan het Frederiksplein.

Wim deed het onderzoek en schreef samen met Joost Hölscher het scenario. Het Verzetsmuseum adviseerde over de inhoud. Het stripverhaal is online te zien op www.walravenvanhall.nl. Momenteel werkt hij aan een boek over Walraven van Hall, dat zal verschijnen in 2017. Wim de Bell adviseer NL FILM. Zij werken aan een speelfilm over de bankier van het verzet.

Uitgelicht

Nationaal Archief

In opdracht van het Nationaal Archief ontwikkelde De Bell het concept voor het Verhalenarchief. De site werd ontworpen door Atelier van GOG in samenwerking met Ilumy. Met dit project is een Red Dot gewonnen.

Het Verhalenarchief verzamelt persoonlijke verhalen: familiegeschiedenissen, vrolijke, droevige, alledaagse en soms wonderlijke lotgevallen. Verhalen die het waard zijn om te bewaren. Ieder jaar wordt minstens één nieuw thema aan dit online archief toegevoegd. Deelnemers schrijven hun verhaal en worden aangemoedigd om in laden, kasten en koffers te zoeken naar tastbare herinneringen, zoals een trouwfoto uit de oorlog, een bundeltje brieven, oma’s huishoudboekje, een dagboek of een vergeten familiefilmpje.

Uitgelicht

Duizend foto’s van Amsterdam

Als conservator bij het Amsterdams Historisch Museum werkte ik o.a. aan de onderstaande exposities:

2003
Zwart-wit kleur. 1000 foto’s van Amsterdam, 1945-NU. Overzichtstentoonstelling documentaire foto-opdrachten van het AFK i.s.m. het Stadsarchief Amsterdam. Samenstelling en productie interactieve beeldbank.

1996-1999
Projectleider voor De Nieuwe Zijde. Een vernieuwde afdeling 19de- en 20ste eeuw. Tevens productie van interactieve en audiovisuele programma’s.

1996-1998
Projectleider voor De stad door de jaren. De geschiedenis van Amsterdam, 1880-1998. Idee voor een nieuwe permanente opstelling.

1995-1996
Jongens en meisjes. Het leven in het Amsterdamse Burgerweeshuis.

1994-1995
Bijdragen aan de tentoonstelling: Toen hier …. Hongerwinter en bevrijding in Amsterdam.

1992
Lid van tentoonstellingsteam t.b.v. De wereld binnen handbereik. Nederlandse kunst- en rariteitenverzamelingen, 1585-1735.

Zwart-wit kleur. 1000 foto’s van Amsterdam, 1945-NU was mijn laatste tentoonstelling bij het Amsterdams Historisch Museum (nu Amsterdam Museum). Samen met Anneke van Veen van het Stadsarchief Amsterdam en ontwerper Jeroen de Vries onderzocht ik de collectie documentaire fotografie van het archief. We exposeerden een ruime keuze. Ook werden er fotoseries geprojecteerd met commentaren van schrijvers. Arnon Grunberg sprak over de fotograaf als voyeur en Henk Hofland haalde herinneringen op aan de jaren vijftig.